May 2020
M T W T F S S
« Mar    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

pionnen en stukken : samen = kunst

In deze partij heeft Wit zijn stukken niet actief gebruikt.
Zwart-speler IM Eric Rosen breekt Wits verdediging in een 20 minuten partij tegen een amateur op LiChess.org; het is mat in 28 zetten.

Speel de partij [hier] na.


[White "NN"]
[Black "IM Eric Rosen"]
[Date "2019.10.??"]
[Result "0-1"]

1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. c3 Nf6 4. Qc2 d5 5. d3 a5 6. Be2 Bc5 7. h3 O-O 8. Nbd2 Re8 9. Nf1 d4 10. Bg5 a4 11. a3 Be6 12. c4 Be7 13. N1h2 Nd7 14. Bd2 Nc5 15. Ng4 f6 16. Nfh2 h5 17. f4 hxg4 18. hxg4 exf4 19. Bxf4 Bd6 20. Bxd6 Qxd6 21. O-O-O b5 22. Kb1 b4 23. Rdf1 bxa3 24. bxa3 Reb8+ 25. Ka2 Rb3 26. Rb1 Rab8 27. Nf3 Nxe4 28. dxe4 Qxa3# 0-1

1. e4 e5
2. Pf3 Pc6
3. c3 …

Wit speelt de Ponziani Opening. De bedoeling hiervan is om straks d2-d4 te doen en zo zeker een centrum-pion op d4 te houden : als Zwart die slaat door e5xd4, doet Wit c3xd4.

Voor zijn 3e zet heeft Zwart nu meerdere goede zetten, de twee hoofd-varianten zijn 3…Pf6 en 3…d5. Er bestaat een variant voor Zwart waarbij Pc6 geofferd wordt : 3…Pf6 4.d4 Pxe4 5.d5 Lc5!? De bedoeling hiervan is dat Zwart ten koste van het Pc6 een Konings-aanval krijgt op f2.

3… Pf6
4. Dc2 …

Maar Wit speelt in deze partij geen 4.d4 .. Zo is nu Lf8-c5 mogelijk, waarbij deze Loper op een prima veld staat, maar dit is verradelijk : Wit kan dan Pf3xe5 doen, en zo tijdelijk een stuk offeren, maar Wit zal een stuk terugkrijgen door 4…Lc5 5.Pxe5 Pxe5 6.d4! Zwart kan deze pion-vork vermijden door 5…Lxf2+ 6.Kxf2 Pxe5 waarbij beide spelers ook een stuk en een pion ruilen en bovendien de Witte Koning niet meer mag rocheren, maar deze variant is niet zo gunstig voor Zwart.

4… d5
5. d3 …

Zo dekt Wit zijn centrum-pion e4, want die is nu tweemaal aangevallen. Maar Wit had dit ook kunnen oplossen door zijn pion e4 te ruilen tegen Zwarts centrum-pion d5, door e4xd5. De zet d2-d3 is wat passief; zo wordt Lf1 belemmerd en het is geen Ponziani-idee. Wit hoopt misschien dat Zwart nu Lf8-c5 doet; dan kan Wit b2-b4 doen om die Loper te verjagen en daarna zelfs b4-b5, waardoor ook Pc6 verjaagd wordt, die de verdediger is van pion e5! Daarom doet Zwart nu een zet die weinig spelers zullen kiezen :

5… a5

Hierdoor zal Wit nu geen b2-b4 willen doen, en zo kan Zwart straks toch Lf8-c5 spelen. Zwart zorgt er zo voor dat Wit beperkt wordt in zijn mogelijkheden.

6. Le2 Lc5

Wit heeft zijn Konings-Loper op het enige vrije veld gezet en kan nu rocheren. Zwart heeft zijn Konings-Loper eindelijk op het mooie veld c5 kunnen zetten, want de mogelijkheid Pxe5 Pxe5 d4 is nu anders geworden omdat Zwart in deze stelling pion e4 zou kunnen winnen door Pf6xe4 of d5xe4.

7. h3 …

Wit wil duidelijk niet dat Zwart een stuk op g4 neerzet, Pf6 en Lc8 kunnen daarheen.

7… O-O

Een mooi moment voor Zwart om te rocheren, hij heeft nu een goede actieve stelling.

8. Pbd2 …

Wit wacht met rocheren; misschien gaat hij wel lang rocheren. Door het Dame-Paard op d2 te zetten wordt Lc1 geblokkeerd, maar het Paard zal zeker gauw verder gaan.

8… Te8

Zwart zet deze Toren op het veld waar die meestal heengaat; zo wordt pion e5 gedekt, zodat Pc6 niet langer deze taak heeft en vrij is om weg te gaan.

9. Pf1 …

Wit zet inderdaad het Pd2 verder. Op f1 staat dit Paard eigenlijk in de weg, maar zo wordt Lc1 bevrijd en kan Wit kiezen waarheen het Paard gaat, naar e3, g3 of zelfs h2. Veld g3 is de beste keuze, want daar staat het Paard niets in de weg en kan zo naar de mooie ‘voorpost’ f5.

Er is in deze partij nog niets geslagen, beide spelers zetten eerst hun stukken goed neer. De Opening is voorbij en nu komt het Middenspel. Zwart heeft een goede stelling maar wil zijn stukken nog beter neerzetten. Zwart is beter ontwikkeld, hij heeft al gerocheerd en kan gerust de stelling openmaken en aanvallen met al zijn stukken, zonder bang te hoeven zijn voor een vervelend schaakje.

Maar welke zet Zwart nu het beste kan doen, en hoe het dan verder kan gaan, is een lastige beslissing. Er zijn verschillende mogelijkheden :

  • Lc8-e6 : dit is een normale plek voor de Dame-Loper, maar dan kan Wit dit stuk aanvallen met Pf3-g5 .. of moet Zwart de ruil Pg5xLe6 gewoon toelaten?
  • Pf6-h5, met de bedoeling dit Paard naar de voorpost f4 te spelen en misschien f7-f5 te kunnen doen.
  • b7-b5, waardoor Zwart zijn Dame-Loper aan deze kant van het bord kan ontwikkelen en misschien b5-b4 kan doorzetten om zo Wits stelling aan te vallen.
  • Pc6 naar g6 verplaatsen via veld e7 : op g6 kan het Paard misschien de Witte Koning aanvallen, maar we weten nog niet of Wit kort gaat rocheren. Bovendien staat pion e5 even niet gedekt als het Paard op e7 staat.
  • h7-h6, om een Wit stuk op veld g5 te voorkomen, maar pionnen kunnen niet terug en de pion op h6 wordt voor Wit een aangrijpings-punt om de Zwarte Konings-stelling aan te vallen met g2-g4-g5.
  • Dd8 naar a7 verplaatsen via veld b8; dit is een vreemde beweging die soms in het schaakspel voorkomt, maar Zwart zal dan eerst Lc8 moeten verplaatsen. Op a7 staat de Zwarte Dame samen met Lc5 gericht op het zwakke veld f2, maar als dat niets oplevert staat de Zwarte Dame misschien slecht op a7.
  • d5-d4 : Zwart krijgt zo in het centrum meer ruimte dan Wit en kan daarna d4xc3 doen om de Witte stelling open te maken. Als Wit dit wil voorkomen en reageert met c3-c4, kan Zwart een stuk op b4 zetten, bijvoorbeeld Pc6-b4 valt de Witte Dame aan, maar die gaat dan waarschijnlijk even terug naar d1 en daarna verdrijft Wit gewoon het Zwarte Pb4 met a2-a3, dus daar komt Zwart ook niet verder mee.
  • a5-a4 : daardoor krijgt Zwart iets meer ruimte op de Dame-vleugel en maakt zo veld a5 vrij voor een stuk, bv. Pc6-a5. Ook kan Wit dan niet meer a2-a4 doen. Zwart kan met deze pion zelfs proberen door te lopen naar veld a3 om pion b2 aan te vallen.

Bij al deze mogelijke zetten moet Zwart goed bedenken hoe Wit zou kunnen reageren en wat Zwart dan weer het beste kan doen.

9… d4

Kennis, ervaring en gevoel spelen een rol bij de beslissingen die je neemt in het schaakspel. Ook moet je je goed kunnen concentreren en mogelijke tactische wendingen uitrekenen. De Zwartspeler kiest ervoor om in deze stelling de d-pion op te schuiven. Nu maar afwachten hoe Wit gaat reageren :

10. Lg5 …

Wit besluit de Dame-Loper te ontwikkelen en het Zwarte Konings-Paard te pennen. Deze zet heeft niets te maken met de laatste zet van Zwart, daarom kan Zwart nu verder gaan met zijn aanval op de Dame-vleugel en kan daarbij zijn Dame gaan gebruiken, want Pf6 staat ook gedekt door pion g7.

De mogelijkheid waar Zwart nu direct aan denkt, is zijn plan d4xc3; Wit kan dan niet terugslaan met Dxc3 omdat de Witte Dame zo verloren zal gaan door de penning Lc5-b4, want Wit heeft nog niet gerocheerd! Zwart kan nu ook een andere zet doen; Lc8-e6 is misschien een goeie, want Wit kan zijn Pf3 nu niet meer op g5 zetten om de Le6 aan te vallen, maar :

10… a4

Als Wit nu zijn zwarte velden vrijgeeft door de c-pion te spelen, komt veld b4 vrij voor een Zwart stuk. Zwart heeft zijn stukken op velden gezet die gedekt zijn, vaak meerdere keren. En let op de “en-passant” slag hier : als Wit in deze stelling b2-b4 zet, mag Zwart volgens de spelregels a4xb3 slaan! Zwart dreigt nu ook a4-a3 te doen.

De Zwarte stukken staan overweldigend op de Dame-vleugel en omdat de Witte Koning nog niet veilig gerocheerd is, kan Zwart winnen, bijna alle velden zijn in zijn bezit. Wit moet tegen deze storm verdedigen. Zwart wil de sterkste zetten doen om de partij snel te eindigen.

11. a3 Le6
12. c4! …

Zo legt Wit de pionnen-structuur voorlopig vast. Om de aanval op de Dame-vleugel toch door te zetten, wil Zwart ‘t liefst b7-b5 spelen, om Wits pionnen-keten op de witte velden open te maken. Maar veld b5 is niet gedekt, en als Wit door c4xb5 de gambiet-pion slaat, staat plots Lc5 aangevallen en ook Pc6. Daarom verplaatst Zwart nu zijn stukken, voordat hij ermee gaat aanvallen :

12…Le7

Zo komt veld c5 vrij voor Pf6-d7-c5.

in gesloten posities
waar tijd is,
moet je de Paarden kunnen laten dansen

13. P1h2?! …

Het is onduidelijk wat Wit hiermee van plan is. Maar zijn stukken kunnen moeilijk goede velden vinden. Zwart zet zijn plan door :

13… Pd7
14. Ld2 Pc5
15. Pg4 f6
16. Pfh2?? …

Een blunder, Zwart kan nu een stuk winnen :

16… h5!

Het Pg5 staat zo aangevallen door een pion, maar het Paard kan nergens heen .. in deze situatie kan Wit nog twee pionnen voor het Paard krijgen door Pxf6+ en dan Lxh5, maar Wit kiest anders :

17. f4! hxg4
18. hxg4 …

18…exf4
19. Lxf4 Ld6

Zwart wil graag deze Loper ruilen, zodat zijn Dame de zwarte velden kan beheersen.

20. Lxd6 Dxd6
21. O-O-O!? …

Wit is dapper en stelt zijn Koning kwetsbaar op. Zwart heeft nu verschillende goede zetten om het karwei af te maken.

21… b5!

Deze-zet is nu mogelijk, want Pc5 staat gedekt na c4xb5. Een aanval over de b-lijn zal Wit niet overleven.

22. Kb1 b4
23. Tdf1 bxa3
24. bxa3 Teb8+
25. Ka2 Tb3
26. Tb1 Tab8
27. Pf3 …

27…Pxe4!

Zo dreigt Zwart mat door Dxa3 en ook Pe4-c3+ is mogelijk.

28. dxe4 Dxa3#

Ook Txa3 zou mat geweest zijn.